Кiрiспе

English-Kazakh Dictionary

Ағылшынша-қазақша сөздік

I volume (a, b, c, d)

бөлім

Astana

2013

Құрастырған Гүлжан Нұрболат

Compiled by Guljan Nurbolat

Кіріспе

Жобаның мақсаты — қазақ тілді ақпарат кеңістігін ұшы-қиыры жоқ мұхитқа ұқсаған ағылшын тіліндегі информация әлемімен тікелей байланыстыратын ағылшын-қазақ тілдік арнасын түзу.

Бұл еңбекке «Oxford Advanced Learner’s Dictionary of Current English» ағылшын тілінің түсіндірме сөздігі негіз болды; сөздікке ендірілген сөздерді қолдануға қатысты мысалдардың, идиомалар мен фразалық тіркестердің басым көпшілігі жоғарыда аталған сөздіктен алынды. Бұл жердегі негізгі мақсат сөздердің қазақ тіліндегі эквиваленттерін тауып қана қоймай, қазақ тілінің табиғаты мен сөз саптау дәстүрі, сондай-ақ стилистикалық ерекшеліктерін сақтай отырып аударуға жете мән берілді.  Айта кету керек, сөздікті құрастырғанда қолданылған осындай тәсіл ағылшын сөздерінің қазақша баламаларын кеңінен қамтып, олардың стилистикалық реңктерін де нақтылай түсуге үлкен септігін тигізді.

Сөздіктің қорын кеңейту, сондай-ақ таныстырма сөздердің мән-мағыналарын анағұрлым толық қамту мақсатымен «Webster’s Encyclopedic Unabridged Dictionary of the English Language» және «Longman Dictionary of Contemporary English» сөздіктері де қолданылды.

В.К. Мюллердің «Большой англо-русский словарь» сөздігі және орысша-қазақша-орысша сөздіктердің (Русско-казахский словарь. I – II тома под редакцией Г.Г. Мусабаева, Н.Т. Сауранбаева (1978-1981); Казахско-русский сельскохозяйственный словарь, Тлемисов Х., Рамазанов Е., Алматы, Кайнар, 1994; www.sozdik.kz (орысша-қазақша-орысша интернет сөздігі); Қазақша-орысша сөздік, русско-казахский словарь под редакцией Р.Г. Сыздыковой и К.Ш. Хусаина, Алматы 2008; Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі, жалпы ред-н басқарған Т. Жанұзақов, Алматы 2008) көмегімен жан-жануарлар мен өсімдіктер, минералдар мен басқа да ғылыми немесе қалыптасқан, жалпы мойындалған терминдер мен түсініктердің аттары мен атауларының қазақша баламаларын табуға да талпыныстар жасалды.

«English-Urdu, Urdu-English Dictionary» сөздігі қазақ тіліне араб, парсы және басқа да шығыс тілдерінен енген сөздердің (мыс: зирә, бадам, дәліз, һақ, хұқық, пенде, перзент және т.б.) табиғатын тануға септігін тигізді.

Қорытынды. Бұл еңбектің көзделген үлкен жобаның бестен бірі ғана екендігіне қарамастан, оны ағылшынша-қазақша сөздіктер құрау саласындағы тың әрі ірі қадам деп нық айтуға болады. Тек әртүрлі тілдік және көптеген салалық сөздіктерді құрастыру, сондай-ақ оларды кеңінен қолдану арқылы ғана қазақ тілінің деңгейін көтеріп, оған қазіргі заман ағымымен бірге жылжуға мүмкіндік тудыруға болады.

Бұл еңбекті жалпы лингвистикалық сөздік әрі аударма ісіне қажет көмекші құрал ретінде қарастырған жөн. Сөздік ғылыми тұрғыда, көптеген мысалдар арқылы ағылшын тілінен қазақшаға толыққанды аудармалар жасау мүмкіндігін кеңейтеді. Осылайша бұл еңбек қазақтілді ақпарат кеңістігінің қазіргі орыс тілінде бар әрі орныққан ақпарат көздерімен қатар, ағылшын тіліндегі информация қайнарларына да жол ашуына септігін тигізбек.

Үлкен сөздікті құрастыру ірі энциклопедияны құрастырумен тең: үлкен ғылыми еңбекті түрлі ғылыми көздер мен көптеген салалық сөздіктерсіз жасау мүмкін емес. Сондықтан да, ойластырылған жобаның бестен бірін тындыру үшін он бес жылдай уақыт кетті. Бұл — көптеген эксперт-филологтардың, ғылыми институттардың және де қоғам өкілдерінің қауырт та қоян-қолтық жұмысын қажет ететін үлкен еңбек. Сондықтан да, бұл сөздік қазақстандық және шетелдік лингвистердің, филологтардың, сондай-ақ ғылымның басқа да салалары өкілдерінің назарын өзіне аударады деген ойдамыз. Бұл өз кезегінде тың ғылыми идеялар мен бастамалардың пайда болуына да септігін тигізері сөзсіз.

Введение

Данный словарь следует рассматривать как научный проект, осуществленный в целях создания англо-казахского языкового канала, который позволил бы напрямую связать казахоязычное информационное пространство с океаном информации на английском языке.

За основу был взят «Oxford Advanced Learner’s Dictionary of Current English»; примеры с использованием словарной статьи, идиомы и фразовые глаголы, а также другие примеры, в основном, были заимствованы из вышеназванного словаря. Основной задачей здесь было не только нахождение эквивалентов слов в казахском языке, но и рассмотрение вопросов перевода с сохранением стилистики и природы казахского языка. Следует отметить, что такое продвижение работы по параллельным дорожкам способствовало более широкому и точному раскрытию казахских эквивалентов английских слов.

В целях некоторого расширения словарного запаса словаря, а также расширения круга значений вводных слов были использованы «Webster’s Encyclopedic Unabridged Dictionary of the English Language» и «Longman Dictionary ofContemporary English».

С помощью словарей: «Большой англо-русский словарь» В.К. Мюллера; русско-казахско-русские словари (Русско-казахский словарь. I – II тома под редакцией Г.Г. Мусабаева, Н.Т. Сауранбаева (1978-1981); Казахско-русский сельскохозяйственный словарь, Тлемисов Х., Рамазанов Е., Алматы, Кайнар, 1994; www.sozdik.kz (Internet resource –Russian-Kazakh-Russian dictionary); Қазақша-орысша сөздік, русско-казахский словарь под редакцией Р.Г. Сыздыковой и К.Ш. Хусаина, Алматы 2008; Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі (жалпы ред-н басқарған Т. Жанұзақов, Алматы 2008)предпринимались попытки найти казахские эквиваленты различных названий флоры и фауны, минералов и других научных или устоявшихся, общепринятых терминов и понятий.

«English-Urdu, Urdu-English Dictionary» помог лучше понимать природу слов, заимствованных казахским языком из арабского, персидского и других восточных языков (напр: зирә, бадам, дәліз, һақ, хұқық, пенде, перзент и множество др.).

Выводы. Несмотря на то, что данный труд является лишь пятой частью проекта, он является свежим и в то же время крупным шагом в области создания разноплановых англо-казахских словарей. Только через создание различных языковых и множества отраслевых словарей и их широкое применение можно поднять уровень казахского языка и предоставить ему возможность идти в ногу со временем.

Данный труд научным способом и через многочисленные примеры доказывает возможность осуществления полноценных переводов с английского языка на казахский язык. Поэтому его надо рассматривать также в качестве вспомогательного пособия в деле осуществления переводов. Таким образом, словарь способствует открытию широкого доступа для казахоязычного информационного пространства к источникам на английском языке наряду с имеющимися и давно устоявшимися источниками на русском языке.        Составление большого словаря похоже на составление большой энциклопедии: большой научный труд невозможен без использования различных научных источников и множества отраслевых словарей. Поэтому ушло пятнадцать лет на то, чтобы осуществить одну пятую часть задуманного. Это огромный труд, требующий тесного взаимодействия многих экспертов-филологов, научных институтов, а также общественности. Поэтому надеемся, что словарь привлечет внимание казахстанских и зарубежных лингвистов, филологов, а также представителей других отраслей науки, что, в свою очередь, должно вести к возникновению свежих идей и научных начинаний.

Introduction

This dictionary needs to be viewed as a scientific project that has been carried out with the aim of creating an English-Kazakh channel, which opens access for the Kazakh-speaking information space to the ocean of information in the English language.

The Oxford Advanced Learner’s Dictionary of Current English served as a model for this project; examples of how to use the entries, idioms and phrasal verbs as well as other examples, in general, were borrowed from this dictionary.  The main purpose of the project was not only finding corresponding words in Kazakh, but also to look deeper into the issues of translation, while preserving the stylistic peculiarities and nature of the Kazakh language. It may be mentioned that such a movement on parallel tracks has enabled more precise location of Kazakh equivalents of English words.

Webster’s Encyclopedic Unabridged Dictionary of the English Language and Longman Dictionary of Contemporary English helped widen the scope and vocabulary of the dictionary as well as the list of entries’ meanings.

With the help of Большой англорусский словарь В.К. Мюллера (Big English-Russian dictionary of V.K. Müller) and Russian-Kazakh-Russian dictionaries (Русско-казахский словарь. I – II тома под редакцией Г.Г. Мусабаева, Н.Т. Сауранбаева (1978-1981); Казахско-русский сельскохозяйственный словарь, Тлемисов Х., Рамазанов Е., Алматы, Кайнар, 1994; www.sozdik.kz(Internet resource – Russian-Kazakh-Russian dictionary); Қазақша-орысша сөздік, русско-казахский словарь под редакцией Р.Г. Сыздыковой и К.Ш. Хусаина, Алматы 2008; Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі, жалпы ред-н басқарған Т. Жанұзақов, Алматы 2008) attempts were made to find the Kazakh equivalents (corresponding words) of names of flora and fauna, minerals and other scientific or generally recognised terms and notions.

English-Urdu, Urdu-English Dictionary helped better understanding of the nature of the loan words that came to the Kazakh language from the Arabic, Persian and other oriental languages (for example: зирә, бадам, дәліз, һақ, хұқық, пенде, перзент and others).

Conclusions. Despite the fact that this is only the first part of the five-volume project, it can be viewed as a fresh and substantial step in compiling other English-Kazakh dictionaries in various fields. Only through compilation of linguistic and sectoral dictionaries and their wide application it is possible to raise the level of the Kazakh language and enable it to keep abreast with the pace of the modern world.

The work, which is at your disposal, needs to be viewed as a basic linguistic dictionary as well as an aid in carrying out translations. This project, scientifically and through various examples, proves the feasibility of full-fledged translations from English into Kazakh. Therefore dictionary can help the Kazakh-speaking information space have a wide access to the sources in English along with existing and already established sources in Russian.

Compilation of a dictionary is like compilation of a large encyclopaedia: a sizeable scientific work is impossible without referring to various scientific sources and many sectoral dictionaries. That is why it has taken more than fifteen years in order to carry out one-fifth of what had been initially planned.  This is a painstaking job that requires close interaction with many expert-philologists, scientific-research institutions as well as the representatives of the society. Therefore, we hope that the dictionary will attract the attention of Kazakh and foreign linguists, philologists as well as the representatives of other fields of science, which in turn should lead to fresh ideas and scientific undertakings.

 

List of abbreviations

Қысқартылған сөздер тізімі

English:

abbr abbreviation
adj adjective
adv adverb
attr attributive
(Austral) Australian English
(Brit) British (spelling, pronunciation, etc)
comb form combining form
conj conjunction
(euph) euphemistic
(Fr) French (word, etc.)
(German) German (word, etc.)
(Greek) Greek (word, etc.)
(Hindi) Hindi (word, etc.)
(idm) idiom(s)
interj interjection
(Irl) Irish English
(Latin) Latin (word, etc.)
n noun
(phr v) phrasal verb
(pl) plural
[pred] predicative
pref prefix
pp past participle
prep preposition
pres p present participle
pres t present tense
pron pronoun
pt past tense
(Scot) Scottish English
(slang) slang
smb somebody
smth something
suff suffix
(sexist) sexist use, phrase
(taboo) taboo
(US) American English
v verb

Қазақша:

(авиация) авиация (салалық термині)
(анат) анатомия
(архаизм) архаизм
(архит) архитектура
(астрон) астрономия
(ауызекі) ауызекі қолданыс
(ауысп. мағ.) ауыспалы мағынада
(әскери) әскери
(биол) биология
(бот) ботаника
(геогр) география
(геол) геология
(геом) геометрия
(грам) грамматика
(діни) діни
(жақтырм) жақтырмай айту
(жерг) жергілікті (аймақтық) қолданыс
(заң) заң саласының термині
(зоол) зоология
(коммерц) коммерция
(комп) компьютер
(көне қолд) көне қолданыс
(кітаби) кітаби не ресми қолданыс
(қалж) қалжыңдай айту
(қаржы) қаржы саласы
(қысқ) қысқартылған
[қ-з:] қараңыз
(лингв) лингвистика
(матем) математика
(мәтел) мақал-мәтел
(медиц) медицина
(метео) метеорология
(мин) минерал
(миф) мифология
(муз) музыка
(оң мағ.) оң мағынада
(психол) психология
(спорт) спорт
(сыпайы) сыпайы айтқанда
(тарих) тарих
(театр) театр саласы
(теңіз) теңіз саласына қатысты сөз, термин
(техн) техника, технология
(тұрп) тұрпайы я анайы қолданыс
(физ) физика
(хим) химия
(эл) электр саласы

 

English alphabet

Ағылшын әліпбиі

# әріп дыбыстау
1 A a [eɪ]
2 B b [bi:]
3 C c [si:]
4 D d [di:]
5 E e [i:]
6 F f [ɛf]
7 G g [dʒi:]
8 H h [eɪtʃ]
9 I i [aɪ]
10 J j [dʒeɪ]
11 K k [keɪ]
12 L l [ɛl]
13 M m [ɛm]
14 N n [ɛn]
15 O o [əʊ]
16 P p [pi:]
17 Q q [kju:]
18 R r [ɑ:] немесе [ɑɹ]
19 S s [ɛs]
20 T t [ti:]
21 U u [ju:]
22 V v [vi:]
23 W w [ˈdʌb(ə)l ju:]
24 X x [ɛks]
25 Y y [waɪ]
26 Z z [zɛd] немесе [zi:]

Ағылшын тілінің фонетикасына қысқаша шолу

Дауысты дыбыстар

Vowels

Ескерту: авторлар өздерінің субъективті пікірін білдіреді

Ағылшын тілінің дауысты фонемаларында (дыбыстарында) қазақ тілінің дауысты фонемаларындағы сияқты нақты шек жоқ. Мысалы: қазақ тілінде дауысты дыбыстардың өзі жуан және жіңішіке болып екіге бөлінеді әрі олардың нақты шегі бар: [а] мен [ә], [о] мен [ө], [ы] мен [і], [ұ] мен [ү]. Бұл дыбыстардың өзгеруі сөздің мағынасын да өзгертеді (м: «ал» — «әл», «он» — «өн», «ыс» — «іс»). Сондай-ақ, қазақ тілінде жуан да, жіңішеке де бола алатын [и] және [у] дыбыстары бар (м: «қи» — «ки», «су» — «әу»).

Ал ағылшын тілінің дауысты дыбыстарында қазақ тіліндегі сияқты нақты шек жоқтығын мына мысалдардан көруге болады.  Мысалы, “apple” [‘æpl], “path” [pαθ], “man” [mæn], “as” [æz] сөздері ағылшын тілінде сөйлейтін адамдардың акценттеріне орай (мысалы, Лондон, Мидләндз, Ирландия, АҚШ, т.с.с.) біресе қазақ тіліндегі [ә], біресе [а]-ға ұқсап дыбысталады, яғни осы екі дыбыстың арасындағы диапазонда сырғып отырады.

Ағылшын тілінің дауыссыз дыбыстары қазақ тіліндегі сияқты дауысты дыбыстардың әсерінен жуан немесе жіңішеке болып өзгермейді; әрқашанда қатаң қалпында қалып отырады (м: ағылшын тілінде “little”, “till”, “all”, “blue” сөздеріндегі [l] фонемасы, “calm”, “curl”, “kick” сөздеріндегі [k] фонемасы, “pale”, “purse”, “people” сөздеріндегі [p] фонемасы әрқашан қатаң қалпында дыбысталады. Ал қазақ тілінде «ал» — «әл», «он» — «өн», «ыс» — «іс» сөздерінде дауыссыз фонемалар дауысты фонемалардың «ығына жығылады».

Түйіндеп айтқанда, ағылшын және қазақ тілдерінің фонетикасын салыстырмалы түрде жүйелі зерттеу қажет. Бұл біріншіден, қазақ тілділердің ағылшын тілін үйренуін жеңілдетеді, екіншіден қазақ тілінің дыбысталу жүйесінің өзін жете тануға көмектесетін ғылыми ізденістерге жол ашады.

Дыбыстардың белгіленуі

Phonetic symbols

Дауысты дыбыстар

Vowels

[i:] feet [fi:t], see [si:] ұзақ [и]
[i] alien [‘eiliәn], happy [‘hæpi] [и]
[i] fit [fit], sit [sit], skin [skin] қазақтың [і]-сіне сәйкес келеді (ескерту: [и]мен [і]-ні бөлекше белгілейтін фонетикалық белгі әлі жоқ)
[e] bed [bed], ten [ten] [э]
[æ] bad [bæd], hat [hæt] қазақтың [ә]-сіне жақын, бірақ қысыңқы емес,еркін әрі диапазоны кең
[α] arm [α:m], fast [fα:st] «жар» дегендегі [а]-ға ұқсас
[ɒ] got [gɒt], shot [ɒt] қысқа, қатаң әрі көмекейден шығатын [о]
[ɔ:] saw [sɔ:], short [ʃɔ:t] ашық, еркін [о]
[u] put [put], foot [fut], actual [‘ækʧuәl] қысқа [у]
[u:] food [fu:d], too [tu:] созылыңқы [у]
[ʌ] cup [kʌp], drum [drʌm] қатаң әрі көмекейден шығатын [а]
[з:] curl [kз:l], nurse [nз:s] созылыңқы [ө], бірақ қысыңқы емес, еркін әрідиапазоны кең
[ә] ago [ә’gәu], never [‘nevә(r)] әлсіз [ә]
[ei] page [peiʤ], say [sei] [эй] (ескерту: қос дыбыстың алғашқысы екпінмен, нығарлай, ал соңғысы көмескі айтылады)
[әu] home [hәum], low [lәu] [әу] немесе [өу] (ескерту: қос дыбыстың алғашқысы екпінмен, нығарлай, ал соңғысы көмескі айтылады)
[ai] five [faiv], sky [skai] [ай] (ескерту: қос дыбыстың алғашқысы екпінмен, нығарлай, ал соңғысы көмескі айтылады)
[au] flower [‘flauә(r)], now [nau] [ау] (ескерту: қос дыбыстың алғашқысы екпінмен, нығарлай, ал соңғысы көмескі айтылады)
[ɔi] boy [bɔi], join [ʤɔin] [ой] (ескерту: қос дыбыстың алғашқысы екпінмен, нығарлай, ал соңғысы көмескі айтылады)
[iә] here [hiә(r)], near [niә(r)] [иә] (ескерту: қос дыбыстың алғашқысы екпінмен, нығарлай, ал соңғысы көмескі айтылады)
[eә] care [keә(r)], hair [heә(r)] [эә] (ескерту: қос дыбыстың алғашқысы екпінмен, нығарлай, ал соңғысы көмескі айтылады)
[uә] pure [pjuә(r)], tour [tuә(r)] [уә] (ескерту: қос дыбыстың алғашқысы екпінмен, нығарлай, ал соңғысы көмескі айтылады)

Дауыссыз дыбыстар

Consonants

Ескерту: ағылшын дауыссыздарының бәрі де екпінмен әрі қатаң айтылады

[p] pen [pen], soup [su:p] [п]
[b] bad [bæd], web [web] [б]
[t] dot [dɒt], tea [ti:] [т] (тілді таңдайға тірей айтылады)
[d] did [did], stand [stænd] [д] (тілді таңдайға тірей айтылады)
[k] cat [kæt], desk [desk] [к]
[g] bag [bæg], got [gɒt] [г]
[ʧ] chin [ʧin], match [mæʧ] [ч]
[ʤ] June [ʤu:n], page [peiʤ] қатты [ж] не [дж]
[f] fall [fɔ:l], safe [seif] [ф]
[v] voice [vɔis], wave [weiv] [в]
[θ] bath [bα:θ], thin [θin] тілді алдыңғы екі тістің арасына қойып айтқандағы [с]
[ð] bathe [beið], then [ðen] тілді алдыңғы екі тістің арасына қойып айтқандағы [з]
[s] rice [rais], so [sәu] [с]
[z] rose [rәuz], zip [zip] [з]
[ʃ] she [ʃi:], wash [wɒʃ] [ш]
[ʒ] measure [‘meʒә(r)], vision [‘viʒn] [ж]
[h] how [hau], who [hu:] [һ]
[m] man [mæn], some [sәm] [м]
[n] no [nәu], mutton [‘mʌtn] [н] (тілді таңдайға тірей айтылады)
[ŋ] singer [‘siŋә(r)], tongue [tʌŋ] [ң]
[l] leg [leg], metal [metl] [л] (тілді таңдайға тірей айтылады)
[r] red [red], train [trein] әлсіз, болмашы дыбысталатын [р]
[j] menu [menju:], yes [jes] [й]
[w] wet [wet], why [wai] [уы]

Пайдаланылған еңбектер:

Reference materials:

  1. Oxford Advanced Learner’s Dictionary of Current English by A S Hornby. Fourth Edition, Chief Editor A P Cowie (1993);
  2. Longman Dictionary of Contemporary English. Third Edition 1995;
  3. Webster’sEncyclopedic Unabridged Dictionary of the English Language;
  4. Большой англо-русский словарь. В.К. Мюллер;
  5. Русско-казахский словарь. I – II тома под редакцией Г.Г. Мусабаева, Н.Т. Сауранбаева (1978-1981);
  6. Казахско-русский сельскохозяйственный словарь, Тлемисов Х., Рамазанов Е., Алматы, Кайнар, 1994;
  7. Қазақша-орысша сөздік, русско-казахский словарь под редакцией

Р.Г. Сыздыковой и К.Ш. Хусаина, Алматы 2008;

  1. Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі, жалпы ред-н басқарған Т. Жанұзақов, Алматы 2008;
  2. English-Urdu, Urdu-English Dictionary ……..;
  3. ABBYY Lingvo 12 (e-resource);
  4. www.sozdik.kz(internet resource – Russian-Kazakh-Russian dictionary).

Сөз отаудың түзілімі

Formation of dictionary entries

Әр сөз отауы (таныстырылатын сөз бен оған қоса берілген түсніктемелер, мысалдар) таныстырма сөзден, фонетикалық транскрипциядан, граматтикалық сипаттаудан және олардың қазақша баламасынан құралған. Көптеген сөз отауларында қазақшаға аудару мысалдары, идиомалар мен фразалық етістіктердің баламалары, тағы басқа да қосымша ақпарат берілген.

— таныстырма сөз толық әріптермен дараланады

agelong [‘eiʤlɔŋ] adj өте ұзақ, мәңгі

— лексикалық омонимдер рим цифрларымен белгіленген

bow I [bәu] A.n 1.садақ

bow II [bau] A.v … тәжім, тағзым ету

— фонетикалық транскрипция шаршы (квадрат) жақшаға алынған

bowling [‘bәuliŋ] n 1.боулиң

— сөз таптарының ара жігі ағылшынның A, B, C, D т.с.с. әріптерімен белгіленген, сөз мағыналары, идиомалар мен фразалық етістіктер араб сандарымен (1, 2, 3 т.с.с.) белгіленген, әр сөз мағынасының ішінде сөз реңдері тізілген. Таныстырма сөз мысалдарда (тильда) белгісімен көрсетілген, ал мысалдардың алдында ¨ (ромб) белгісі бар.

braid [breid] A.n 1. (a) өрме бау, өрме тоқыма (бірнеше жіпті айқастыра өрген жіп не таспа) (b) оқа (алтын оқа, күміс оқа) ¨The general’s uniform was trimmed with gold ~. – Генералдың униформасы алтын оқамен әдіптелген еді. 2. (US) өрім, бұрым (шаштың) = plait ¨She wears her hair in~s. – Ол шашын өріп жүреді. B.v 1. (a)өру, тоқу (b)өрме баумен, оқамен әдіптеу, көмкеру, жиектеу 2. (US) өру = plait ¨She ~s her hair every morning. – Ол таңертеңгісін ылғи да шашын өреді.

breadth [‘bredθ; ‘bretθ] n 1.ен, кеңдік ¨a garden, room ten metres of ~ — ені он метр бақша, бөлме 2.кеңдік, ауқымдылық (білімнің, тәжірибенің, ойдың) ¨Her ~ of experience makes her ideal for the job. – Тәжірибесінің көптігі оны бұл жұмысқа өте лайықты етеді. ¨to show ~ of mind, opinions – ойдың, пікірдің кеңдігін, ауқымдылығын көрсету 3.(idm) *by a hair/a hair’s èhair *the length and ~ of smth èlength

— қосымша грамматикалық ақпарат транскрипциядан кейін беріледі

aircraft [‘eә(r)krα:ft] (pl өзгермейді) 1.ұшақ 2.авиация (яғни, аталмыш сөз жекеше де, көпше түрде де өзгермейді)

colossi [kә’lɒsai] pl of colossus

colossus [kә’lɒsәs] n (pl -lossi [-‘lɒsai] не colossuses [-‘lɒsәsis]) …

come [kʌm] A.v (pt came [keim], pp come) …

 

big I [big] A.adj (-gger, -ggest) 1.(a) үлкен, дәу, ірі …